Edinburgh Vaults, wyjaśnione

Moje dzieciństwo upłynęło na Blackfriars Street, dwa zaułki (close) w górę od drzwi na Niddry Street, a trzy lata studiów to nalewanie piwa w barze na Cowgate wbudowanym w jeden z łuków South Bridge. Szorowanie podłogi, która w 1799 roku była czyjąś piwnicą, należało do moich obowiązków. Dlatego powiem to, czego oferty nigdy do końca nie mówią: nie ma żadnych drzwi.

Brak centrum dla zwiedzających, okienka kasowego i tablicy z godzinami otwarcia. Komory są prywatne, nieoświetlone i zamknięte, za drzwiami na klatkach schodowych kamienic i w piwnicach pubów, i otwierają się, gdy przewodnik odblokuje je dla zarezerwowanej grupy. Pytanie nigdy więc nie brzmi, jaki bilet kupić. Brzmi: w której piwnicy chcesz stanąć i ile teatru chcesz mieć na wierzchu historii.

Dlaczego wewnątrz mostu są pomieszczenia

Prace nad South Bridge rozpoczęły się w sierpniu 1785 roku, a most otwarto w 1788: 19 kamiennych łuków niosących drogę, która przecina dolinę na długości nieco ponad tysiąca stóp, na wysokości 31 stóp nad ziemią w najwyższym punkcie. Widoczny jest dziś tylko łuk nad Cowgate. Wzdłuż pozostałych 18 niemal od razu wyrosły kamienice, dlatego większość osób przechodzi przez most, myśląc, że to zwykła droga ze sklepami.

Przestrzenie wewnątrz i pod łukami, około 120 z nich, stały się magazynami i warsztatami dla znajdujących się nad nimi tawern, szewców, nożowników, hutników i modystek. Mają od około 2 metrów kwadratowych, czyli tyle co szafa, do około 40, czyli pokój, w którym można by urządzić stypę.

Dlaczego nikt tam nie został

Pieniądze skończyły się, zanim założono hydroizolację, więc komory przeciekały od dnia otwarcia drogi. Opuszczanie zaczęło się już w 1795 roku, a w latach 20. XIX wieku rzemieślnicy odeszli, wypędzeni przez wilgoć i złe powietrze. Za nimi wprowadzili się najbiedniejsi mieszkańcy Starego Miasta, wśród nich przybysze z Irlandii i Highlands, żyjący bez światła słonecznego, bieżącej wody, kanalizacji i z lampami na olej rybi. Dowody archeologiczne wskazują, że ludzie przebywali tam do około 1860 roku.

Potem komory zamurowano i zapomniano o nich aż do 1985 roku. Norrie Rowan uchodzi za osobę, która je odnalazła; wraz z synem spędził lata 90. na odkopywaniu setek ton gruzu. Znaleziska nie były skarbem. Były to tysiące muszli ostryg, tani pokarm tamtej epoki, a także fajki gliniane, guziki, stłuczone butelki po lekarstwach i dziecięce zabawki. Te ostatnie zostają ze mną.

Dwa podziemia i ludzie rezerwują złe

To najczęstszy błąd, jaki widzę. Podziemia South Bridge, z wejściem od strony Niddry Street, oraz podziemia Blair Street nazywa się Edinburgh Vaults i oba leżą pod tym samym kompleksem mostu, ale to nie są te same pomieszczenia. Zarządzają nimi różni organizatorzy, wchodzi się z różnych ulic, a bilet do jednych nie wpuści Cię do drugich.

Blair Street ma małe muzeum, artefakty, które możesz wziąć do ręki, krótki film i urządzenia audio, dzięki którym słychać przewodnika w kamiennym pomieszczeniu. Strona South Bridge prowadzi największe i najdłużej działające wycieczki z duchami, w celowo gołych pomieszczeniach. Żadna nie jest lepsza. Odpowiadają na różne pytania.

Close to zupełnie inna sprawa

Real Mary King’s Close jest wciąż wrzucane do tej rozmowy i nie powinno być. To ulica z domami z XVII wieku zachowana pod Royal Mile przy City Chambers, częściowo zburzona i zabudowana, a nie oddana wilgoci. Ma własnego organizatora, własne godziny i własny bilet i nie wchodzi w skład żadnej wycieczki na tej stronie. Jest też znacznie bardziej dopracowane, ze zrekonstruowanymi pomieszczeniami i scenografią. Jeśli chcesz muzeum, wybierz Close. Jeśli chcesz stanąć w pustym kamiennym pomieszczeniu w ciemności, wybierz podziemia.

Jak naprawdę wygląda godzina pod ziemią

Spotykasz się na Royal Mile, pod 300 Lawnmarket przy czerwonej budce telefonicznej albo przy Mercat Cross obok katedry św. Idziego (St Giles). Najpierw jest spacer przez zaułki, w którym dobry przewodnik zarabia na swoje. Potem drzwi, stopień o wysokości dwóch stóp przy wejściu do South Bridge i spiralne schody w dół, z kolejnymi stopniami w środku. Podłogi bywają mokre, a zasięg telefonu znika.

Pod ziemią jest chłodno i wilgotno, w lipcu mniej więcej tak samo jak w styczniu, a światło jest celowo przyciemnione. Pomieszczenia są gołe, i przed tym ludzi się nie ostrzega: słuchasz, jak ktoś opisuje, co mieściła ceglana komora. Gdy przewodnik jest dobry, pomieszczenie wypełnia się wokół Ciebie. Gdy przewodnik się spóźnia i przekrzykuje wieczór kawalerski, to po prostu piwnica.

Jak wybrać spośród sześciu

Zacznij od swoich kolan, a nie od tematu. Wszystkie pięć wycieczek podziemnych ma spiralne schody, więc żadna nie jest bez schodów; jeśli to Cię wyklucza, spacer Czarownice i historia przez cały czas prowadzi ulicą i jest najwyżej oceniany z sześciu. Potem minimalny wiek, który wynosi od 5+ do rygorystycznych 18+ na wycieczce paranormalnej. Dopiero potem charakter: historia z artefaktami na historycznej wycieczce po Blair Street, atmosfera i drink przy świecach na wieczornej wycieczce z whisky, cmentarz oprócz podziemi na wycieczce z cmentarzem, albo najkrótsza i najczęściej rezerwowana trasa na flagowej wycieczce po South Bridge.

Dwie praktyczne rzeczy na koniec. Rezerwuj wcześniej na piątkowy lub sobotni wieczór niż na wtorkowe popołudnie, a jeszcze wcześniej w sierpniu. I przeczytaj, co oferta mówi o teatralności, zanim zapłacisz: różnica między historią z żartami a kimś wyskakującym na Ciebie to decyzja organizatora, wydrukowana wprost, i to ona decyduje, czy wyjście na górę będzie przyjemne, czy irytujące. Wszystkie sześć, w porównaniu.

Czas zejść pod ziemię?

Najczęściej rezerwowana z sześciu jest godzinna wycieczka po South Bridge. Jeśli wolisz muzeum, artefakty i urządzenia audio, przeczytaj czym są podziemia Blair Street, a jeśli problemem są schody, strona o dostępności jest tą uczciwą.

Najczęściej zadawane pytania